پایه های مرکبات

پایه های مرکبات (Citrus spp )

مرکبات از تیره سداب بوده دارای سه جنس مهم به نام سیتروس (Citrus )، پونسیروس (Poncirus ) و فورچونلا (Fortunella ) می باشد. گونه های جنس سیتروس دارای میوه های خوراکی بوده و در ضمن به عنوان پایه نیز مورد استفاده قرار می گیرند. گونه های پونسیروس که خزان پذیر نیز می باشند، به عنوان پایه برای مرکبات به کار برده می شوند. گونه های موجود در جنس فورچونلا به عنوان گیاه زینتی مورد استفاده قرار می گیرند. مرکبات علیرقم اینکه منشأ جگرمسیری دارند اما گسترش گرمسیری آنها در مناطق نیمه گرمسیری بیشتر است.

مرکبات درختان یا درختچه هایی با گل های کامل هستند. در شرایط گرم و مرطوب بهترین رشد را می نمایند بغیر از نارنج سه برگ که در برابر سرمای حدود -20 درجه سانتیگراد پایدار است سایر انواع به شدت آسیب می بینند. برای رسیدن کامل میوه باید هوا در فصل رشد (بویژه تابستان و پاییز ) به نسبت گرم باشد. در بین مرکبات انواع لیمو شیرین در برابر سرما از همه حساس تر است و در مراتب بعد پرتقال، نارنگی و نارنج قرار دارند. مرکبات را می توان در انواع مختلف خاک ( به شرطی که اسیدی نباشد و دارای دست کم یک متر ژرفا و مواد آلی و زهکشی کافی باشد ) کست نمود ولی خاک های رسی شنی که حاوی مقداری آهک نیز باشند برای آنها مناسب ترند.

لیموی خارکی پایه مناسب برای مناطق گرم و مرطوب با خاک های شنی می باشد و به خشکی متحمل است. پیوندک ها روی این پایه زودتر به محصول دهی می رسند. این پایه برای پرتقال، گریپ فروت و لیمو مناسب بوده اما میوه های نارنگی در روی این پایه ، پوست ضخیم و آب کمتر حاصل می کنند. پایه لیمو خارکی مقاوم به بیماری تریستزا (Teristeza ) می باشد. پایه های بذری پرتقال به خشکی، فیتوفترا و گموز حساس بوده اما مقاوم به بیماری تریستزا می باشد.

پایه سیترنج _Citrange ) از دو رگ گیری نارنج سه برگ و پرتقال و پایه سیترملو (Citrumelo )از دو رگ گیری نارنج سه برگ و گریپ فروت حاصل شده اند و از طریق بذر تکثیر می یابند. پایه های سیترنج به خاک های شور و آهکی و امراض ویروسی حساس می باشند و مقاومت آن ها به سرما هم اندازه نارنج سه برگ نمی باشد.

نارنگی کلئوپترا (Cleopatra mandain ) از پایه های مرکبات بوده و به بیماری تریستزا، خاک آهکی، نمکی و سرما مقاوم است. درختان پیوند شده روی نارنگی کلئوپترا تاج وسیعی حاصل می کنند و دیر به محصول می روند و اندازه میوه کوچک می شود. نارنج سه برگ ( Poncirus trifoliate ) نیز از پایه های مرکبات به شمار می آید. نارنج سه برگ مقاوم به خاک های اسیدی و سرما می باشد. نهال های بذری آن خاردار و راست بوده و خاصیت چند جنینی درند. نارنج سه برگ به فیتوفترا و نماتد مرکبات نیز مقاوم است. میوه های مرکبات روی پایه نارنج سه برگ بزرگ بوده اما کیفیت پایین آب میوه گزارش شده است.مرکبات حاوی گل های منفرد یا خوشه ای می باشند. در حدود 0/5-3 درصد از گل ها به میوه تبدیل میشوند و قسمت بیشتر آن ها می ریزند. شانس تشکیل میوه در گل های منفرد بیشتر از گل هایی است که روی گل آذین قرار می گیرند. گل های منفرد در جانب شاخه های سال جاری و گل آذین ها در جانب شاخه های یکساله حاصل می شوند.

خصوصیات پایه

ازدیاد و جنین زایی نوسلار (خورشی) Nucellar embryony : بسیاری از گونه ها و ارقام مرکبات (شامل پایه های تجارتی از یک بذر، افراد شبیه به اصل تولید می کنند و از این نظر استثنا محسوب می شوند. بذور آنها چند جنینی هستند، و جنین های اضافی به طریق آپومیکتی (Apomictic ) از بافت خورش به وجود می آیند. برخی از مرکبات تک جنین می باشند از بذور این نوع مرکبات در تولید نهال استفاده نمی شود، چون فقط نهال بذری جنسی تولید میکنند که تفرق صفات بین آنها زیاد می باشد. ارقام پیوندی معمولا" بر روی پایه های خورشی ( کلونی ) به طریق پیوند شکمی ازدیاد می شوند. معمولا" برای اهداف زینتی مرکبات را بطریق قلمه و خوابانیدن هوایی ازدیاد می نمایند. اغلب از پیوند شاخه برای پیوند سر شاخه ها یا وقتی که پیوند جوانه نگرفته باشد به ویژه در ازدیاد بین جنسها استفاده می شود.

پایه های مرکبات

نارنج معمولی ( نارنج تلخ ) : نارنج ، نخستین پایه مرکبات است، و در سر تا سر دنیا بویژه در جاهایی که بیماری تریستزا وجود دارد، برای تولید میوه تازه خوری به عنوان پایه مورد استفاده قرار می گیرد. درختانی که بر روی پایه های نارنج قرار دارند دارای قدرت رشد متوسط و اندازه استاندارد می باشند. این پایه ها درختانی تولید می کنند که دارای محصول خوبی می باشند ولی در مقایسه با درختانی که بر روی سایر پایه ها هستند عملکرد شان کمتر است . نارنج را می توان در خاک های شنی تا لومی و یا رسی پرورش داد. نارنج به علت مقاومت متوسط به پوسیدگی طوقه فیتوفترایی به خوبی در خاک های سنگین و غالبا" مرطوب سازگاری دارد. متأسفانه پایه نارنج با این همه امتیازات، وقتی که بیماری ویروسی تریستزا وجود داشته باشد بی ارزش می شود. درختان بر روی این پایه فوق العاده حساس به این ویروس هستند، وقتی که آلوده می شوند زوال سریع شان شروع می شود، و اگر شته های ناقل نیز وجود داشته باشند شدت شیوع بیماری افزایش پیدا می کند.

پرتقال : پرتقال دارای گروه های متعددی است که شامل پرتقال های گرد معمولی، ناول و خونی می باشد. بسیاری از باغداران پرتقال را به صورت بذری پرورش داده و دوره طولانی نونهالی و باردهی نا منظم آن ها را پذیرفته اند. بیشتر ارقام تجارتی که بر روی پایه پرتقال پیوند می شوند دارای عمر زیاد و اندازه بزرگ می باشند و اغلب محصول مساوی یا بیشتر از درختان پیوند شده بر روی پایه نارنج تولید میکنند. درختان پرتقال اغلب دارای رشد کند، سیستم سطحی، متراکم و افشان می باشند، و در خاک های لوم شنی بهترین بازده را دارند. در خاک های سنگین تر رشد و عملکرد درخت قابل قبول است، اما خسارت فیتوفترایی را می تواند افزایش دهد. خاک های شنی حساسیت پایه های پرتقال به خشکی را افزایش داده و درختان بر روی آنها در مقایسه با سایرپایه ها زودرت پژمرده می شوند. ارقام پرتقال به نمک و سرما تحمل متوسطی دارند، ولی برای خاک های آهکی مناسب نیستند. پرتقال به نماتدهای مرکبات و سوراخ کننده ها حساس است.

راف لمون (C. jambhiri lush ) : راف لمون پایه مناسب برای مناطق گرم، مرطوب با خاک های شنی عمیق می باشد. در این شرایط محیطی، درختان بر روی راف لمون سریع الرشد بوده، دارای طول عمر زیاد و پر بار می باشند، و میوه های بزرگ با مواد جامد قابل حل کمتری را تولید می کنند. نهال های بذری راف لمون سریع رشد نمی کنند. با وجود این، درختان بر روی این پایه وقتی که جوان هستند خیلی قوی، زود بارده و پر بار می باشند، اما درختان بر روی آن ها در مقایسه با سایر پایه ها زودتر به اوج محصول دهی خود می رسند. از پایه راف لمون می توان برای ارقام پرتقال، گریپ فروت و لیمو استفاده نمود. در آب و هوای مرطوب که میوه ها آب بیشتری دارند، پرتقال بر روی این پایه مقدار زیادی مواد جامد قابل حل در واحد سطح زمین تولید می کند. 

 آلیمو (C. macrophylla wester ) : آلیمو که اغلب ماکروفیلا نامیده می شود، مثالی کلاسیک از یک پایه است، که دارای صفات عالی همراه با ضعف هایی می باشد . درختان بر روی این پایه از لحاظ آب میوه در مقایسه با پایه های دیگر، میوه های با کیفیت پایین تر تولید می کنند. ارقام بر روی این پایه نیز غیر از لیمو میوه هایی با کیفیت پایین تر تولید می کنند. به هر حال درختان بر روی این گونه در اثر آلودگی به تریستزا و زایلوپور و سیس به تدریج از بین می روند. آلیمو زمانی به عنوان پایه مقاوم به تریستزا توصیه می شد ولی دانش امروزی آن را نقض می کند. از محدودیت های دیگر استفاده از پایه آلیمو می توان حساسیت نسبت به سرما، عدم مقاومت به نماتد ها و حساس بودن به بلایت اشاره نمود.

رنگپور لایم (C. limonia ) : رنگپور یک هیبرید نارنگی است که به لایم های ترش حقیقی که از آن ها به عنوان پیوندک استفاده می کنند شبیه نیستند. درختان بر روی این پایه مشابه درختان بر روی پایه های راف لمون می باشند و در جوانی قوی و پر بار می باشند و میوه هایی با اندازه متوسط تا بزرگ با کیفیت آب میوه پایین تا متوسط تولید می کنند. این گونه به سرما و فیتوفترا حساس است ولی مقاومت فوق العاده ای نسبت به خشکی دارد، زیرا سیستم ریشه ای آن قوی و عمیق می باشد و همچنین به نماتدهای مرکبات و سوراخ کننده نیز حساسیت دارد. بیماری دیکلانیو (Declinio ) یک بیماری مشابه بلایت است که سبب خسارت عمده به درختان بر روی پایه رنگپور شده است. درختان بر روی این پایه رشد بهتری دارند همچنین نسبت به نمک و آهک متحمل می باشند. ممکن است تناقص ظاهری در خصوصیات رنگپور ناشی از تفاوت های کلونی آن باشد.

نارنگی کلئوپترا (C. reshni hort . ex tan ) : از خصوصیات آن می توان به تحم لدر برابر تریستزا، اگزوکورتیس، زایلوپوروسیس،نمک،سرما و خاک های آهکی اشاره نمود. این پایه به نماتد مقاوم نیست. گرچه این پایه مثل راف لمون نسبت به فیتوفترا حساس نیست اما در توصیف کلی مقاومت آن نسبت به این بیماری استثناهایی وجود دارد. علاوه بر این، کلئوپترا در خاک های شنی به افزایش کلر مقاوم است، در خاک های سنگین حساس می باشد. عدم موفقیت پایه به دو دلیل است : اول اینکه؛ درختان بر روی این پایه دارای اندازه بزرگ می باشند و اغلب به کندی به مرحله باردهی می رسند. دوم اینکه؛ اندازه میوه آن کوچک می باشد هر چند کیفیت آب میوه آن خوب است، بویژه اگر درختان والنسیا بر روی آن پیوند شده باشند. معمولا" کم بودن میزان محصول روی درختان فقط به سال های اول باردهی مربوط می شود، اما وقتی آنها بالغ شدند این نقص جبذان می شود. باردهی کم آنها ناشی از فقدان گلدهی و یا حساسیت جزیی به خشکی نیست. کلئوپترا دارای ریشه های عمیق و جانبی فراوان می باشد، که در خاک های شنی به خوبی گسترش می یابند. کلئوپترا یک پایه عالی برای نارنگی و ارقام وابسته ، پاین اپل، هاملین و سایر ارقام خاص پرتقال است. ارقام دیگری از قبیل تمپل، نووا، مورکات و اورلاندو که بطور ارثی میوه هایشان کوچک نیست، بر روی پایه کلئوپترا عملکردشان رضایت بخش بوده است.

نارنگی سانکی (C. sunki hortex tan ) : درختان بر روی این پایه تحمل بالایی به نمک دارند، به سرما مقاومت متوسط داشته و با خاک های آهکی سازگاری دارند. این پایه حساس به فیتوفترا می باشد. هیبریدهای بین سانکی و نارنج سه برگ، گرچه از نظر مقاومت به تریستزا متفاوت می باشند، ملی به عنوان پایه ها پا کوتاه کننده امید بخش هستند.

نارنج سه برگ : تنها گونه خزان کننده جنس پونسیروس نارنج سه برگ (Poncirus trifoliate ) است که یک منبع خیلی مهم به عنوان پایه می باشد. نارنج سه برگ پایه ای کوتاه کننده محسوب می شود. درختان بر روی این پایه رشد کند تری دارند، بویژه اگر خاک شنی م خشک باشد، ئ اغلب در این نوع خاک ها آنها زودتر از درختان بر روی سایر پایه ها تنش خشکی را نشان می دهند. سیستم ریشه آنها سطحی بوده و دارای ریشه های جانبی ضعیفی هستند، اما ریشه های افشان فراوان دارند. درختان بر روی این پایه در خاک های لومی یا رسی دارای اندازه استاندارد می باشند شرایط شوری و آهکی، قدرت رشد مقاومت نسبت به سرما را کاهش می دهد. متغیر بودن اندازه و قدرت رشد درختان بر روی نارنج سه برگ عمدتا" به حساسیت زیاد آن به ویروس اگزوکورتیس مربوط است. هیچ کدام از نزاد های نارنج سه برگ در برابر نماتد سوراخ کننده مقاوم نیستند.

گریپ فروت، پوملو (Pumelo ) : اهمیت ارقام گریپ فروت و پوملو بیشتر به عنوان پایه مطرح است تا پیوندک. درختان بر روی این پایه خیلی قوی بوده و تراکم شان بیشتر است، اما به این دلیل که پایه دارای ریشه های سطحی است مقاومت درختان در شرایط خشکی کم بوده و عملکردشان پایین است . گریپ فروت پایه حساس به فیتوفتورا، تریستزا و نماتدهای مرکبات سوراخ کننده و سرما است ( اما نه اگزوکورتیس یا زایلو پورویس ) و همچنین نسبت به نمک مقاوم نیست . در نتیجه گریپ فروت یک پایه رضایت بخش نسبت به پوملو یا شادوک همراه با پرتقال، والدین گریپ فورت هستند. پوملو ها تک جنینی هستند، اما ظاهرا" نهال های بذری آنها اغلب یکنواخت می باشد.

پایه های زردآلو

پایه های زرد آلو (P.armenica L. ) Apricot

زرد آلو بومی چین غربی و سیبری است . در چنین جنگل های خود روی این میوه و در سیبری چند رقم بسیار مقاوم در برابر سرما یافت می شود. این میوه، از زمان های بسیار قدیم در موطن اصلی خود زیر کشت بوده و حدود یک صد سال پیش از میلاد مسیح به اروپا برده شده است. نیاز سرمایی زرد آلو کمتر از هلو بوده و برای خاتمه استراحت جوانه ها به 300-900 ساعت دمای زیر 7 درجه سانتی گراد نیاز دارد. زمستان های نسبتا" سرد و تابستان های گرم و خشک برای رشد و بار وری زرد آلو مناسب است. استفاده از پیوند در پرورش درختان یک عمل کاملا" جدید است و این نشان می دهد که تعدادی از ارقام قدیمی هنوز هم در کشور های اروپایی وجود دارند. علی رقم تفرق صفات آن ها به یکی از ویژگی های مهم ارقام قدیمی زرد آلو سازگاری قابل توجهشان با محیط بومی آن ها است. به این دلیل اغلب ارقامی که از کشورهای دیگر وارد می گردند پرورششان موفقیت آمیز نمی باشد . از این رو تولید زرد آلو در دنیا بر اساس تعداد کمی از ارقام پیوندی انجام می گیرد. استفاده از پایه باغ های جدید زرد آلو : در باغهای جدید ارقام  زرد آلو را برروی پایه ها پیوند می کنند. زیرا عمدتا" ریشه زایی ارقام زرد آلو به وسیله قلمه چوب سخت، چوب نیمه سخت و چوب نرم مشکل است. زرد آلو را در سطح تجارتی به طریق پیوند شکمی بر روی پایه های جنس Prunus  ازدیاد می کنند. روش ازدیاد زرد آلو با استفاده از پیوند پاییزه و تابستانه انجام می گیرد، ولی گاهی از پیوند بهاره استفاده می شود.

نا سازگاری ها

ناسازگاری منتقل شونده : علایم این نوع ناسازگاری در قسمت های هوایی ظاهر می شود. نشاسته تولید شده در برگ ها به سوی ریشه ها منتقل نمی شود و درختان بتدریج ضعیف شده و دو یا سه سال بعد از بین می روند. گرچه زرد آلو بر روی پایه های بذری هلو گاهی سازگاری دارد، اما ثابت شده است که ترکیب معکوس ناسازگار، می باشد. در ترکیب اخیر در اواخر تابستان رشد کم بوده و یا هیچ رشدی صورت نمی گیرد و معمولا" علایم  مریضی در قسمت های هوایی مشاهده می شود، که این علایم با ریزش زود موقع برگ ها و فقدان نشاسته در آوند آبکش پایه همراه است.

ناسازگاری جوش خوردن پیوند : ناسازگاری جوش خوردن محل پیوند یک امر عادی است. در این حالت پایه بطور رضایت بخشی توسط برگ های پیوندک تغذیه می شود. اما اشکالات تشریحی در محل جوش خوردن پیوند وجود دارد، که از جمله می توان به عدم اتصال پوست و چوب ناشی از اختلاف رشد کامبیوم اشاره نمود. این عارضه استحکام جوش خوردن پیوند را کاهش داده و درختان ممکن است تحت اثر باد بشکنند. صاف بودن شکستگی در محل پیوند و عدم اتصال بافت های چوب و پوست علایم موثق ناسازگاری بین ارقام پیوندی زرد آلو و پایه های هلو می باشد.

ناسازگاری ناشی از آلودگی ویروسی : مارنود (Marenaud ) نشان داده است که ویروس لکه زردی برگ می تواند ناسازگاری پیوند را ایجاد کند بویژه اگر پایه های بذری از ارقام A-843، کانینوA-238 وزرد آلوهای وحشی آفریقای شمالی که به مش مش (Mesh-mesh )معرف اند انتخاب شوند.

اگر فقط یک جزء نهال( پایه یا پیوندک ) آلوده شود تأخیر ویروس پیوند شوند به وفور اتفاق می افتد. این نوع ناسازگاری می تواندبرخی از نتایج گمراه کننده حاصل از مطالعات ارقام آلوده شده به ویروس بر روی پایه های بذری زرد آلوی سالم را توضیح دهد.نهال های کشت شده زرد آلو حدود 4-5 سال بعد از کشت شروع به محصول دهی می کنند. اکثر ارقام زرد آلو خود بارور بوده و نیاز به رقم گرده زا ندارند. خاک های سبک لومی شنی با زهکشی کامل برای کشت زرد آلو مناسب بوده و ریشه های آن در برابر غرقاب شدن حساس می باشند. برای تکثیر زرد آلو از روش پیوند، روی پایه های مختلف استفاده به عمل می آید. پایه های بذری زردآلو در خاک های عمیق و زهکشی شده، مناسب هستند و فاصله کشت درختان در روی پایه های بذری 5-7 متر در نظر گرفته می شود. در ضمن در ،خاک های خشک، آهکی و آلوده به نماتد از پایه های زرد آلو استفاده می شود. در زمین های سنگلاخ و خشک پایه های بادام مناسب تر هستند. پایه های هلو برای پا کوتاه کردن زردآلو مورد استفاده قرار می گیرند اما احتمال ناسازگاری و عدم جوش خوردن محل پیوند همچون عدم اتصال بافت های چوب و پوست و شکستگی در محل پیوند ظاهر می شود.اکثر از پایه های بذری زردآلو به عنوان پایه استفاده می شود و پایه های دیگر ناسازگاری منتقل شونده نشان می دهند. برای مثال زردآلوهای پیوند شده روی پایه های میرو بالان این علایم را نشان می دهند و نشاسته تئلید شده در برگ ها به سوی ریشه ها منتقل نمی شوند. پایه های بذری زردآلو به خاک های آهکی مقاوم هستند اما پایه های هلو کلروز نشان می دهند. از پایه های هلو در باغاتی که آبیاری می شوند، استفاده می شود. گل زرد آلو بطور جانبی روی قسمت یکساله سیخک های کوتاه بوجود می آید. هر سیخک پس از سه سال باروری خشک می شود بنابراین باید زرد آلوی بالغ را هر سال برای حذف سیخک های خشک شده و تحریک درخت به تولید شاخه های میوه دهنده جدید، هرس سبک نمود. فاصله مناسب یرای کشت درختان زرد آلو 6-7متر است. از آنجایی که گرده زردآلو چسبناک است باد در گرده افشانی آن نقشی ندارد و این امر توسط حشرات انجام می گیرد. کندو گذاری در بالا بردن میزان محصول بسیار موثر است. اکثر ارقام زرد آلو خود بارئرند و نیاز به درخت گرده زا ندارند.

سازگاری پایه

خاک : رشد زردآلو فقط در شرایط آب و هوایی که زمستان های سخت نداشته و بهار آن عاری از یخبندان است، امکان پذیر است.  

آب گرفتگی : یکی از مهمترین مشکلاتی که رشد ریشه ها را تحت تأثیر قرار می دهد، آب گرفتگی می باشد. این پدیده در انواع مختلفی از خاکها که در معرض بارندگی زیاد (طول مدت ) قرار دارند و یا زهکشی آنها ضعیف است، اتفاق میافتد. تحت تأثیر این شرایط خفگی ریشه (Root asphyxiation ) ایجاد می شود. ریشه های گونه Prunus در اثر کمبود اکسیژن تخمیر شده و مواد سمی تولید می کنند. خفگی ریشه به وسیله پژمردگی برگ و بوی الکلی (شیره ترش ) که از ریشه مرده تولید می شود، مشخص می شود. وقتی که این نوع علایم به مدت کافی وجود داشته باشند نه تنها باعث تخریب جزیی یا کلی ریشه های موجود می شود، بلکه از باز زایی ریشه ها نیز جلوگیری می کند. تخریب جزیی ریشه ها ( اگر پیوندک در اثر آن از بین نرود) به کاهش تولید و کیفیت میوه منجر می شود. مقاومت به آب گرفتگی را می توان به توانایی استفاده ریشه ها از اکسیژن مربوط دانست که از برگ ها بطریق شیره آوندی انتقال می یابد.  

 آفات و بیماری ها

آفات

چوبخوار هلو (Aegeria opalescens) : این آفت طبق نظر دی (Day ) اکثرا" به دره ها و مناطق کوهستانی محدود می شود. لارو این پروانه در سطح زمین یا زیر آن، درست ناحیه زیر پوست درختان را سوراخ می کند. گرچه گاهی اوقات در فاصله قابل ملاحظه ای بالاتر از تنه نیز فعالیت می نماید. این آفت عمدتا" به پایه های هلو حمله می کند، اما پایه های بادام، میرو بالان و زرد آلو نیز به آن حساس هستند. محل پیوند (بویژه اگر صاف باشد ) غالبا" مورد تهاجم قرار می گیرد. خاک های سنگینی که بسهولت ترک بر می دارند، نسبت به خاک های سبک مستعدترند، چون مسیری را برای دستابی حشرات به پوست ریشه فراهم می کنند.

سوسک کاپنودیس (Capnodis tenebrionis ) : لارو این سوسک در ریشه های سطحی و یقه بادام، آلو و زرد آلو، دالان ایجاد نموده و درخت را از بین می برد. تهاجم این آفت به درختتان در سالهای که درختان از خشکی ( کم آبی ) رنج می برند بیشتر است. برخی از باغداران تصور می کنند که پایه بادام تلخ تا حدودی مقاومت دارد. این حشره را می توان با خساندن یا پودر پاشی طوقه درختان و نزدیک سطح خاک با، سم لیندین ، در فصل رشد کنترل نمود.  

 بیماری ها

سیاه شدن مغز چوب (Blakheart ) : عامل بیماری سیاه شدن مغز چوب یا ورتیسیلیوم در انواع مختلف از خاک های سر تا سر دنیا وجود دارد. انتخاب پایه های مقاوم مشکل است، چون نه تنها آلودگی های مصنوعی در آزمایش ها رضایت بخش نبوده بلکه خاک ها نیز بطور نا منظم آلوده می شوند. آبیاری کشت سبزیجات و قدرت بیش از حد درخت، تماما" عوامل مستعد کننده آلودگی به شمار می آیند.

گموز باکتریایی یا شانکر باکتریایی : برخی از باکتری ها، نظیر؛ Pseudomonas syringe ، P.morsprunorum و P. vilidiflava می تواند شانکر را تولید نمایند، و درختان زرد آلو را از بین ببرند. باکتری ها، زخمهای پوستی ایجاد نموده، در اواسط زمستان و بهار توسعه پیدا می کنند و این زخم ها در رشد بهاره درختان اختلال ایجاد می کنند. این نوع بیماری اغلب با حالت تولید شیره ترش همراه می باشد. خاک های اسیدی حساسیت را افزایش می دهند.

گال یقه : این باکتری (Agrobacterium tumefaciens ) در تما خاک های دنبا وجود داردو اگر گال ها فقط بر روی ریشه ها موجود باشند، درختان بطور طبیعی رشد می کنند، اما اگر نهال های خزانه مورد حمله واقع شوند پا کوتاه مانده و اغلب از بین می روند. از این رو محافظت در خزانه مهم است. می توان با استفاده از باکتری آنتاگونیست (A.radiobacter ) نژاد K-48 بطور موثر بیماری را کنترل نمود.

قارچ عسلی ( قارچ ریشه بلوط ) : ریشه تمام درختان هسته دار به وسیله این قارچ ( Armillaria mellea ) تحت تأثیر قرار می گیرند. آلودگی زمانی اتفاق می افتد که قارچ، ریشه های بزرگ یا متوسط را به وسیله اندام های ویژه میسلیومی که ریزومورف (Rhizomorph ) نامیده می شود سوراخ می کند. تنها روش جلوگیری ا این قارچ استفاده از پایه های مقاوم می باشد.

پایه ها

پایه های بذری زرد آلو : از این پایه ها بطور گسترده در سر تا سر نواحی تولید زرد آلو استفاده می شود. خزانه کاران منحصرا" بذور ارقام معمولی محلی ویژه را برای تولید پایه می کارند. این بذور بندرت در خزانه تولید پایه های یکنواختی می کنند، چون تفرق صفات شدیدی میان پایه بذری، حتی بین یک رقم خاص، وجود دارد. در حالت کلی پایه های بذری زردآلو به عنوان پایه های خوب به خاک های سنگلاخی، سبک و خشک، سازگاری یافته و درختان قوی تولید می کنند. شاخه های یکساله بهترین مواد ازریادی هستند.میروبالان (P.cerasifera ) : آلوهای میروبالان بطور گسترده بصورت خودرو در سر تا سر اروپا می رویند. منشأ آنها احتمالا" قفقاز است. و انواع زیادی از آن ها وجود دارند. پایه های بذری با مشخصات رشد ( پراکنش ریشه، عادت رشد، گیرایی پیوند، قرت رشد ) هستند. ارقامی که با نهال های بذری میرو بالان بسختی پیوند می خورند ناسازگارند.

گرین گیج (P.domestica ) : گرین گیج یک رقم قدیمی فرانسوی است که از پا جوش های آن به عنوان پایه برای زردآلو در ناحیه روسیون فرانسه استفاده می شود. این پایه به خاک های حاصلخیز سازگاری خوبی دارد. از ویژگی های نامطلوب خزانه ای این پایه می توان مشکل بودن ازدیاد آن به طریقه قلمه و انتقالبیماری پیچیدگی برگ کلروتیک اشاره نمود.

پلیزو (P.insititia ) : این آلوی محلی پا جوش های متعددی از ریشه تولید می کند، و بطور گسترده در مناطق تولید زرد آلو در اسپانیا به عنوان پایه برای رقم زرد آلوی بولیدا (Bulida ) در کشت آبی مورد استفاده قرار می گیرد. این پایه به ظاهر، برخی از ویژگی های امیدوار کننده ای را نشان می دهد، که می توان به مقاومت به کلروز آهک و سازگاری خوب با هلو، آلو، بادام و زرد آلو اشاره نمود. یک نژاد عاری از ویروس آن بوسیله کامبرا سلکسیون شده است.

پایه های بادام

پایه های بادام Prunus amygdalus)  

 زیستگاه اصلی بادام، که عنوان یک محصول مورد کشت می باشد، خاورمیانه ( ایران ) است. کشت و پرورش بادام از این طریق در طول سواحل مدیترانه به یونان، ایتالیا، جنوب فرانسه، پرتغال و همچنین به الجزایر، تونس و مراکش انتشار یافته است.بادام از درختان میوه مناطق معتدل گرم بوده و به سرماهای شدید زمستان خساس می باشد. گل های بادام زودتر شکوفه می دهند و در مناطقی که احتمال سرمای دیر رس بهاره وجود دارد، اکثرا" تحت معرض سرما قرار گرفته و شکوفه ها از بین می روند. اخیرا" از بادام های دیر گل برای مقابله با سرمای دیر رس بهاره استفاده به عمل می آید. برخی از ارقام بادام خود ناسازگار و برخی دیگر همچون نون پاریل دگر عقیم می باشندو نیاز به ارقام گرده زا دارند. در انتخاب ارقام گرده زا باید دقت نمود که از بادام های تلخ استفاده نشود. زیرا در اثر پدیده ردگذاری، دانه های گرده ارقام مغز تلخ موجب تشکیل دانه های تلخ در ارقام شیرین می شوند. به دلیل ریز بودن میوه بادام، این گیاه نیازی به تنک شدن ندارد و سنگین بودن بار در یک سال زیانی به گیاه و میزان محصول آن در سال های بعد نمی زند.پایه های بذری بادام مقاوم به خاک های آهکی بوده و در مناطق دیم مورد استفاده قرار می گیرند. معمولا" از بذرهای بادام تلخ برای این منظور استفاده می شود. در زمین های مرطوب و زهکشی نشده این پایه ها حساس می باشند. از پایه های بذری هلو نیز به عنوان پایه برای بادام استفاده می شود و درختان پیوند شده رشد بیشتری دارند. از هیبریدهای بادام و هلو مثل GF 677 نیز برای بادام و هلو استفاده می شود. پایه GF 677 مقاوم به خاک های آهکی و کلروز آهن و مقاوم به خاک های خشک نیز می باشد. پایه GF 557 که هیبرید بادام* شلیل است به نماتدزگیل مقاوم می باشد. آلوی ماریانا را نیز به عنوان پایه در خاک های سنگین و مرطوب می توان استفاده کرد. از آلوی میرو بالان در خاک های سنگین با زهکشی ضعیف برای بادام استفاده می شود. پایه های زرد آلو علایم ناسازگاری بادام را نشان می دهند. گل بادام روی شاخه های یک ساله، بصورت انفرادی پدیدار می شود. تمام ارقام بادام خود سترون هستند و بنابراین باید در باغ درخت گرده زا وجود داشته باشد. گرده بادام مانند زرد آلو چسبناک است و تنها توسط زنبور عسل و سایر حشرات انتقال می یابد. درختان بادام تلخ منبع اصلی تولید پای های بذری می باشند که توسط خزانه کاران مورد استفاده قرار گرفته اند. به نظر می رسد که درختان پیوندی خاصل از این پایه ها قوی تر و برتر از پایه های بذری بادام شیرین می باشند. گرچه هیچ گونه شواهد قطعی برای این ادعا وجود ندارد. بذور تلخ ( پایه های بذری ) اغلب کمتر به وسیله جوندگان خورده می شوند، بنابراین بهتر حفاظت می شوند.  

مشخصات رشد سیستم ریشه

پایه های بذری بادام دارای ریشه عمیق، قوی و نوعا" اصلی با انشعابات کم می باشند. در خزانه ریشه ها رنگ روشن دارند که با افزایش سن رنگ آن ها تیره تر می شود. پوست ریشه بادام نسبت به پایه های هلو روشن تر و نازک تر می باشد.

 مشخصات رشد ارقام پیوندی

ارقام بادام پیوند شده بر روی پایه های بذری بادام اغلب بعد از انتقال به زمین اصلی با مشکلاتی مواجه هستند، زیرا به خشکی حساس می باشند.به این دلیل انتقال نهال های بادام به محل اصلی در اوایل زمستان توصیه می شود، چون آزمایش ها نشان داده است که انتقال در اوایل زمستان نتیجه ی بهتری می دهد، اما علاوه بر آن نهال های بذری بادام در برابر رطوبت زیاد و شرایط زهکشی ناقص نیز حساس می باشند. در طی سال های اول، بادام های پیوندی روی پایه های بذری رشد کندتری دارند، که در نتیجه باردهی آن ها به تأخیر می افتد، اما با افزایش سن این قبیل درختان علاوه بر اینکه رشد زیادتری دارند، عمرشان نیز طولانی تر است. البته هیچ تفاوتی روی زمان گل دهی یا برگ دهی درختان پیوندی حاصل از پایه های لذری بادام با سایر پایه ها مشاهده نشده است. بنابراین می توان گفت که نوع پایه روی زمان گل دهی بی تأثیر است.

 سازگاری با شرایط کاشت

پایه های بذری بادام خاک های آهکی و همچنین خشک را تحمل می کنند. این پایه ها بهتر از ریشه هلو قادرند تنش را تحمل کنند، بویژه وقتی که به پژمردگی دایم نزدیک می شوند ولی با شرایط خیلی مرطوب، بیشتر از پایه های هلو خساسیت دارند. از طرف دیگر، پایه های بذری بادام به خاک های خوب زهکشی شده نیاز داشته و در مقابل رطوبت زیاد خاک خیلی حساس هستند. حتی اگر خاک خوب زهکشی شده باشد، اشباع موقتی خاک ناشی از بارندگی یا آبیاری می تواند سبب خسارت درختان شود، اما ممکن است عکس العمل آنها در اثر خساسیت به گونه های فیتوفترا پیچیده تر شود. پایه های بذری بادام نسبت به پایه های بذری هلو در مقابل زیادی بر و کلر تا حدودی مقاومت بیشتری دارند اما به زیادی سدیم خیلی حساس می باشند.

 مقاومت به آفات و امراض

پایه های بذری بادام به بیماری های مختلف خاکزی از جمله گال یقه (Agrobacterium Tumefaciens )، قارچ عسلی بلوط ( Amillaria mellea) و تا حدودی به پژمردگی ورتیسیلیوم (Verticillium dahliae ) و پوسیدگی یقه حاصل از گونه های فیتوفترا حساس می باشند. گر چه ممکن است میزان حساسیت و یا مقاومت بین گونه ها یا سیلیکون های بادام متفاوت باشد.

 گونه های بادام

از انواع گونه های بادام که در آسیای غربی و مرکزی تا جنوب شرقی اروپا یافت می شوند، می توان به P.fenzliana، P.argentea، P.bucharica، P.tangutica اشاره نمود. منحنی رشد میوه بادام بر عکس دیگر میوه های هسته دار از نوع سیگموئید ساده است. میوه های بادام که در قسمت بیرون تاجد درخت قرار دارند به دلیل رسیدن گرما و نور زودتر از میوه های داخل ناج می رسند. تیمار به وسیله اتیلن برای همزمان رسیدن میوه ها نتیجه مثبتی را به همرته دارد. اگر میوه ها قبل از شکاف خوردن برون بر، خشک شوند، پوسته به درون بر میوه می چسبد و این موضوع با تنش آب و مواد غذایی تشدید می شود. دو قلو شدن مغز برخی از ارقام بادام در اثر بارور شدن هر دو تخمک داخل تخمدان بوده و یک صفت توارثی می باشد. دو قلو شدن مغز بادام 20-25 درصد قابل قبول بوده و بیشتر از آن ویژگی نا مطلوب به شمار می آید و کیفیت تجارتی محصول را کاهش می دهد.  پایه 7-12 متر است. در یک باغ بادام با آبیاری و کود دهی مرتب، می توان تا 4/5 تن محصول در هکتار ( با پوست چوبی ) تولید نمود ولی به طور معمول میزان تولید از این حد بسیار کمتر ، و حدود 1500 کیلو است.