X
تبلیغات
کشاورزی - پایه ی گلابی
این وبلاگ راجع به ترویج و کشاورزی اطلاعات می دهد.

گلابی Pyrus communis

این گیاه بومی آسیای غربی و اروپای شرقی به ویژه نواحی شمال غربی ایران و کوه های قفقاز می باشد. گلابی از حدود یک هزار سال پیش از میلاد مسیح در یونان زیر کشت در آمده و در حال حاضر، پس از سیب، مهمترین میوه دانه دار دنیا و ایران به شمار می آید. در جنس گلابی، حدود 20 گونه مختلف وجود دارد که اکثر آن ها فاقد میوه خوراکی می باشند و تنها برای پایه ای برای گلابی معمولی به کار می روند. گلابی از میوه های دانه دار به شمار می آید. شاخه برخی از ارقام گلابی خاردار بوده، برگ های اره ای و مضرس یا حاشیه صاف دارند. گل های گلابی هم زمان با برگ ها ظاهر می شوند و روی گل آذین دیهیم قرار می گیرند. معمولا" اکثر گونه های گلابی خود عقیم بوده و نیاز به ارقام گرده زا دارند. درخت گلابی در برابر سرما حساس تر از سیب بوده و می تواند تا -30 درجه سانتی گراد را تحمل کند. در ضمن گونه های مختلف گلابی گرمای تابستان را نیز تحمل می کنند و تابستان های خشک در کنترل بیماری آتشک(Fire blight) که گلابی به آن بسیار حساس می باشد، مناسب است.  بر خلاف پایه های سیب که همگی Malus pumila می باشند پایه های گلابی از چندین گونه متفاوت Pyrus بوده و حتی تعدادی از آن ها به جنس دیگری متعلق می باشند.  حدود 22 گونه اولیه Pyrus وجود دارد که اکثر آن ها بومی آسیا یا اروپا می باشند. گلابی حداقل 3000 سال است که در چین کشت می شود. در قسمت های دیگری از دنیا، گلابی های زراعی  از P.communis بدست آمده اند. کشت گلابی در تمدن غرب اولین بار توسط هومر حدود سه هزار سال پیش شرح داده شده است.  

موارد استفاده از پایه

عموما" در گلابی از پایه های بذری استفاده می شود. در نواحی سردتر اروپای شرقی اصولا" از پایه های بذری وحشی یا اهلی استفاده شده است، در حالیکه در ایتالیا، یونان و مناطق میانی انگلیس و هلند پایه به برای این منظور مورد استفاده بوده است.

پایه های بذری واریته های اهلی هنوز به مقدار زیادی در سطح اروپا به ویژه در شرق آن به کار می روند. همچنین ارقام پیوندک نیز بر روی نهال های بذری حاصل از گلابی های وحشی در مجارستان، رومانی و یوگسلاوی پیوند می شوند.

سازگاری پایه و کارایی آن

در بیشتر موارد ارتباط معکوسی بین سازگاری به آب و هوای گرم و زمستان های سرد وجود دارد. وضع مشابهی نیز یبن تحمل PH پایین و بالا دیده می شود. در مواردی که بیماری مهلکی مثل زوال گلابی به پایه مربوط می شود قطعا" وجود پایه های مقاوم ضروری خواهد بود. بیماری زوال گلابی توسط میکوپلاسما به وجود می آید که به وسیله آفت پسیل گلابی انتقال می یابد.این آفت از برگ های گلابی تغذیه می کند. جذب مواد غذایی معدنی از خاک هم به عوامل خاک و هم به خواص ارثی پایه ها ارتباط دارد. اثرات ژنتیکی در خاک لومی شنی کمی اسیدی در غرب اورگون با پیوندک رقم « ویلیامز» دیده می شود. درختان گلابی خاک های شنی لومی را دوست دارند و خاک های سنگین و مرطوب برای این گیاه مناسب نیست. میزان استراحت جوانه های گلابی در حدود 600-1500 ساعت زیر 7 درجه سانتی گراد است. در خاک های زهکشی شده، برای احداث باتغات گلابی از پایه های به استفاده می شود و در خاک سنگلاخ، پایه های زالزالک مناسب است. در خاک های خشک و آهکی پایه های گلابی وحشی مناسب هسنتد و در خاک های زهکشی شده از پایه های بذری گلابی استفاده گردیده و فاصله کشت 7-8 متر در نظر گرفته می شود. فاصله کاشت روی پایه های پاکوتاه 3-4 متر در نظر گرفته می شود. شاخه های نرک در درختان گلابی همانند سیب رشد سالانه زیادی ندارند و در نتیجه به هرس سالانه نیاز نمی باشد. هرس سبک برای درختان گلابی مناسب است. زیرا شاخه های میوه دهنده، اکثرا" در نوک سیخک های دو ساله تشکیل می شود و برای محصول دهی مناسب باید روی درخت به اندازه کافی سیخک موجود باشد. شاخه های گلابی مسبت به شاخه های شیب عمودی رشد می کنند و روش تربیت شلجمی برای درختان گلابثی مناسب است.  

مشخصات پایه

تعیین مشخصات رویشی کلون ها حایز اهمیت است. انجام روش شیمیایی در فینگر پرینتینگ (Finger printing) مفید خواهد بود، اما هنوز این روش برای گلابی کامل نشده است. گواهی نهال های خزانه باید ضمن تعیین مشخصات پایه و رقم پیوندک وضع ویروس آن را نشان دهد. مهم ترین ویروس های گلابی عبارت است از : زردی گلبرگ ها (PVYV ) و حفره سنگی (PSPV ) هر دو عامل فقط توسط پیوند انتقال می یابد.

در ازدیاد پایه های گلابی سه روش استاندارد مورد عمل قرار می گیرد :

الف : روش جنسی کشت بذر

ب : خوابانیدن کپه ای شاخه در درخت به

ج : چوب سخت

در موارد خاص برای ریشه دار کردن تیپ هایی که به سختی ریشه می دهند از قلمه های ریشه یا پاجوش های ریشه می توان استفاده نمود. قلمه های برگ دار را تحت شرایط میست پس از تیمار با ماده IBA ریشه دار می کنند.

آماده کردن بذر بسیاری از گونه های Pyrus برای سبز شدن نیاز به خیساندن آن ها به مدت یک روز و سپس شستن کامل و استراتیفیکاسیون آن ها برای سرما دادن دارد.

برای ازدیاد سریع یک پایه، قلمه های ریشه را به قطر حدود 0/7 تا 1/5 سانتیمتر انتخاب، به صورت اسکنه با واریته پیوندک پیوند زده و یا بدون انجام پیوند آن ها را در OAB فرو برده در خزانه برای ریشه دهی بیشتر می کارند. رقم پیوندک را برای ریشه دهی می توان به روش قلمه چوب سخت یا برگ ازدیاد نمود. برخی از گونه ها مثل P.calleryana و P.betulifolia به روش قلممه برگ که در اواسط تابستان انجام می گیرد بهتر ریشه دار می شوند. 

برای پیوند گلابی علاوه بر گونه های وحشی و اهلی آن می توان از به و زالزالک نیز، برای پایه، استفاده کرد که در این صورت درختان پاکوتاه خواهند بود و برای جلوگیری از ناسازگاری پایه و پیوندک باید از یک رقم مناسب گلابی برای میان پایه استفاده کرد. فاصله کشت برحسب نوع پایه و قدرت رشد آن، 7-10 متر در باغ های معمولی است، ولی در انواع پاکوتاه می توان این فواصل را به چهار متر بین ردیف ها و دو متر روی ردیف ها کاهش داد که این کار باعث افزایش محصول نیز خواهد شد.

تمام ارقام گلابی، خود نابارور و بیشتر خود سترون هستند. بنابراین برای تولید میووه کافی، بطور حتم نیاز به درخت گرده زای مناسب و کندو گذاری دارند. بعضی از ارقام گلابی، مانند بارتلت، در صورت گرمی هوا در هنگام گل دادن می توانند از طریق بکرباری محصول کافی تولید کنند.

از پایه های به اصلاح شده که شامل Q.A، Q.B، Q.C می باشند به عنوان پایه های پاکوتاه کننده برای گلابی استفاده می شود. در ضمن از پایه های بذری نیز می توان استفاده نمود. در این صورت درختان تنومند با رشد زیاد حاصل می آیند.  

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام اردیبهشت 1388ساعت 19:27  توسط پونه آسوده  |