این وبلاگ راجع به ترویج و کشاورزی اطلاعات می دهد.

پایه های انگور (Vitis vinifera L. )

این گیاه از تیره انگور (Vitaceae ) و جنس ویتیس (Vitis ) ، دارای دو زیر جنس موسکادینیا (Muscadinia ) و ائووتیس (Euvitis ) می باشد. بیشترین گونه ای که از جنس Vitis کاشته می شود، V.vinifera می باشد. ارقام V.vinifera در تمام اقالیم به صورت کشت تجارتی یافت می شوند، و تقریبا" در همه موارد علی رغم اینکه ارقام گونه به آسانی ریشه می دهند، مو بر روی ریشه خود پرورش داده نمی شود. انگورهای V.vinifera تقریبا" همگی پیوند شاخه می خورند چون به حشره ای به نام فیلوکسرا(Phylloxera )، که خاکزی می باشد بسار حساس هستند.  

منشأ و تاریخچه پرورش انگور

برای قرن ها مو بر روی ریشه خود پرورش می نمود. شواهد مربوط به برداشت انگور و پرورش مو به ما قبل تاریخ بر می گردد، و موهای vinfera  احتمالا" از صحرایی در منطقه آسیای صغیر انتخاب و به دست آمده اند. 

کشت vitis در دنیا

در حال حاضر کشت مو در تمام مناطق انجام می گیرد، و سطح زیر کشت فعلی آن بیش از ده میلیون هکتار برآورد می شود. کشت مو عمدتا" بین دو حد دمای متوسط سالانه (10-20 در جه سانتنی گراد ) انجام می گیرد. تغییر ارتفاع، کشت آن را در مناطق گرمسیری ممکن می سازد، و کشت مو روی تپه های مشرف به خط استوا می تواند تا منتها درجه حرارت عرض جغرافیایی ادامه یابد.

تاک برای رسانیدن میوه خود به فصل رشد گرم و طولانی نیاز دارد. ریشه تاک به نسبت ژرف استو به این دلیل این گیاه در برابر کم آبی بسیار پایدار می باشد از نظر خاک حساسیت ویژه ای ندارد و حتی در خاک هایی که حاوی بیش از 50% آهک اند بخوبی رشد می کند. در انگور برای تبدیل شدن گل به میوه باید عمل گرده افشانی انجام گیرد. در انگورهای دانه دار علاوه بر گرده افشانی، انجام عمل تلقیح نیز ضروری است، ولی در اغلب انگورهای بی دانه نیازی به این کار نیست. تنک کردن خوشه ها در جلوگیری از ریزش دانه ها و بالا بردن کیفیت محصول موثر است. افزایش تاک بوسیله خوابانیدن و پیوند امکان پذیر است ولی روش مرسوم استفاده از قلمه است. فاصله کاشت تاک در باغ های سنتنی 3*3 متر و در سیستم داربستی 2/5 متر روی ردیف و 3 متر بین ردیف ها می باشد.  

مسایل خاک

اثر آهک زیاد در گونه های غیر متحمل، ظاهر شدن کلروز آهک است. در این صورت PH  بالا موجب کاهش آهن قابل استفاده در مو می شود؛ که نتیجه آن بروز علایم کمبود آهن می باشد. بدین ترتیب وقتی فیلوکسرا باعث خشک شدن موها می شود، پیوند ارقام V.vinifera با سلکسیوون های V.riparia یا V.rupestris مسئله دیگری را تحت عنوان کلروز آهن ایجاد می کند.  

مقاومت به نماتد

نماتدها کرم های گرد و کوچکی هستند که می توانند خسارت های مستقیمی وارد کرده یا از ریشه تغذیه نموده و یا حامل بیماری های ویروسی باشند. مهمترین نماتدهایی که مستقیما" از ریشه های انگور تغذیه می کنند شامل : نماتد غده ریشه (Meloidogyne incognita )، خنجری شکل ( Xiphinema Americana و X.index ) زخم ریشه، نماتد مرکبات و نماتد لقوی است.

Baco noir به عنوان هیبرید مقاوم به فیلوکسرا با باردهی مستقیم، پایه ای بسیار قوی است و در خاک های لومی شنی و لومی رسی میشیگان شاخ و برگ زیادی را تولید می کند. رقم Marechal به فیلوکسرا نسبت به Baco noir بسیار حساس تر است و در خاک های لومی رسی قدرت رویشی و ظرفیت شاخ و برگدهی آن کاسته می شود.  

 مقاوت به خشکی و تحمل به شوری

کشت مو در مناقی که آب یا نیست و یا در یک فصل کم است موجب می شود که عادات رشد و میزان نفوذ پایه ها در خاک در جستجوی آب، درد آن مناطق جغرافیایی مطلب قابل توجهی تلقی شود. مناطق زیر کشت انگور که فاقد بارندگی کافی  هستند، از طریق آبیاری، آب مورد نیازشان تکمیل می شود.

 

گونه های مختلف پایه های انگور

1- Vitis rupestris schull : عموما" آن را انگور شن زار یا انگور ساحل شنی می نامند. این گونه شدیدا" در مقابل فیلوکسرا، سفیدک سطحی و پوسیدگی سیاه مقاوم است، و کاملا" در برابر تنش یخبندان مقاوم می باشد. قلمه ها بزودی ریشه دار شده و موهای حاصله، وقتی در خاک های شنی با رطوبتی در عمق 2-3 پا از سطح خاک کشت شوند، رشد متوسط تا قوی خواهند داشت. 

2  -Vitis berlandieri planchon  : عموما" آن را انگور کوچک کوهی می نامند. شدیدا" مقاوم به فیلوکسرا، سفیدک سطحی و پوسیدگی سیاه و تنش خشکی است. قلمه های آن در موقع ریشه دهی با مشکلاتی روبه رو می شووند و فقط بطور متوسط در برابر تنش یخبندان مقاوم است. در خاک های شنی و آهک دار رشد قوی دارد.

3- Vitis champini planchon : عموما" آن را انگور زمین های رسی می نامند. در خاک های خشک رسی و آهکی گونه قابل قبولی است و خیلی در برابر فیلوکسرا مقاوم می باشد. این گونه به پوسیدگی سیاه نیز مقاوم بوده و مقاومت آن به سفیدک سطحی در حد متوسط می باشد. در خاک های شنی یا سنگین بح خوبی رشد می کند.

پیوند رومیزی (Bunch grafting ) : متداول ترین روش پیوند انگور، پیوند رومیزی می باشد.

1- پس از ریزش برگها و فرا رسیدن سرمای کافی برای رسیدن شاخه های خشبی، شاخه های مربوطه را از پایه و پیوندک انتخاب می کنند شاخه به طول 12-13 اینچ بریده شده و جوانه های شاخه پایه را جدا کرده و شاخه ها را بصورت دستجات 100-200 عددی بسته بندی می کنند.

2- نگهداری بسته های مذکور تا زمان انجام پیوند ادامه می یابد. عموما" مدت نگهداری 2-4 ماه طول می کشد، تا این که در حدود اواخر فصل یخبندان شدید، عمل تشکیل پینه یا کالوس بتواند کامل شود.

3- عمل پیوند به روش دستی و ماشینی صورت می گیرد. متداول ترین روش دستی پیوند کوتاه زبانه ای یا انگلیسی است. اما اغلب موها با ماشین پیوند از لحاظ تماس محل پیوند مطلوب خواهد بود.

4 – پش از انجام پیوند، محل پیوند و قسمت های پیوندک را بلافاصله در یک چسب مخصوص پیوند فرو می برند. بهتر است از چسب های مخصوصی که حاوی موادقارچ کش برای بیماری بوتری تیس می باشند، استفتده شود.

5- اکنون پیوندها آماده بسته بندی در جعبه کالوس می باشند. این جعبه از چهار جانب محکم بوده، یک سمت آن متحرک، و یک سمت آن باز است.

6- جعبه های پر شده را سپس یا در دمای یک درجه سانتیگراد نگهداری می کنند و یا در اطاق های تشکیل کالوس، که دارای نور کافی هستد، در رطبت نسبی96-98% و حرارت 30 درجه سانتیگراد برای 3-4 روز قرار داده و بعدا" دما به 26 درجه سانتیگراد کاهش می یابد. نور برای تولید شاخه های سبز به محض شروع رشد اهمیت دارد.

7- کاستن دمای اطاق به تدریج تا زمانی که درجه حرارت معدل دمای محیط باشد ادامه می یابد. پس از اینکه یک هفته در معرض هوای آزاد قرار گرفتند، شاخه ها را ممکن است به بیرون انتقال دهند. شاخه ها را باید به دقت آب داده و در مقابل یخبندان محافظت نمود.

8- به محض این که دوره یخبندان سپری شد، آن ها را در خزانه می مارند.

پیوند شاخه در مزرعه : پیوند شاخه در مزرعه، در ازدیاد مو به کار رفته است. این روش اصولا" برای تغییر ارقام به کار می رود. احداث تاکستان عموما" از طریق کشت موهایی که به روش رومیزی پیوند خورده اند صورت می گیرد.

بوته های انگور را بصورت داربستی و با روش های مختلف هدایتی از جمله روش کوردون، پا چراغی، چتری و سیلوز پرورش می دهند. فاصله کاشت بوته ها در روش خوابیده 3 متر و در روش داربستی در حدود2/5 متر می باشد. شاخه های یکساله انگور همه ساله نیاز به هرس دارند و شدت هرس با توجه به قدرت رشد بوته ها و نوع رقم انگور بصورت هرس کوتاه از روی 2-3، هرس متوسط از روی 4-5 جوانه و هرس طویل از روی 8-12 جوانه انجام می گیرد. دیر هرس کردن انگور موجب اشک مو یا گریه مو (Weeping)  می گردد.

+ نوشته شده در  سه شنبه هفتم مهر 1388ساعت 12:56  توسط پونه آسوده  |